Madeleines zijn kleine, schelpvormige cakejes afkomstig uit Frankrijk. Het beslag bestaat uit bloem, suiker, boter, eieren, bakpoeder en een smaakstof, zoals citroenrasp. Er bestaan vele variaties in de bereiding van het product, waardoor het product andere eigenschappen krijgt. Zo wordt de suiker vervangen door poedersuiker, basterdsuiker of honing en worden andere smaken toegevoegd. Wat wel hetzelfde blijft, is de schelpvorm waarin de madeleine wordt gebakken, zodat het zijn kenmerkende vorm behoudt.

Over de oorsprong van de madeleine zijn de meningen verdeeld. Wel zijn de verhalen op het gebied van de herkomst gelijk, de madeleine lijkt uit Commercy te komen. Een verhaal verteld dat de madeleine is ontstaan in 1755, nadat koning Stanislaw een banket organiseerde, waarbij er geen dessert was. De keuken moest improviseren en een jong meisje bakte een naamloos cakeje dat in haar geboortedorp werd gegeten. Dit was een groot succes en de koning vernoemde het cakeje naar de naam van het meisje, waardoor de Madeleine de Commercy ontstond. Een ander verhaal verteld dat een chef-kok van een voorname familie in Commercy, genaamd Madeleine Paulmier, het cakeje heeft bedacht. Maar onbekend is of dit in de 18e of 19e eeuw zou hebben plaatsgevonden.